Discipline

dscf0757Veel mensen denken dat het op democratische scholen een ongedisciplineerd zootje is. Kinderen mogen doen wat zij willen en discipline lijkt een vies woord….

Ik zou het woord “discipline” echter liever “zelfdiscipline” noemen. Daarmee werp je mijns inziens een geheel ander licht op dit fenomeen. Ik denk namelijk dat zelfdiscipline een vaardigheid is die heel erg waardevol kan zijn in je leven.

Ik, als musicus, zal toch echt de zelfdiscipline op moeten brengen om dagelijks te studeren. Heb ik daar altijd zin in? Nee. Ik heb het mijzelf echter wel opgelegd dit toch zeer gedisciplineerd te doen, omdat ik mijn instrument dan beter beheers en dus meer plezier beleef aan het muziekmaken. Deze zelfdiscipline is een duidelijke eigen keuze en vraagt wilskracht en doorzettingsvermogen om het ook te doen op dagen dat ik er helemaal geen zin in heb.

Maar hoe kunnen kinderen deze vorm van zelfdicipline ontdekken en ontwikkelen? Bij kinderen die van jongs af aan hun eigen weg hebben mogen gaan, daarbij hebben leren vallen en opstaan, en hun neus hebben mogen stoten, zie je dat het spontaan kan ontstaan. Zo waren er bijvoorbeeld vandaag twee meisjes ( 10jr) aan het oefenen op de eenwieler. Eindeloos proberen en doorzetten. Hoe ouder zij worden hoe meer zij in staat zullen zijn ook voor projecten op langere termijn doelen te stellen en de discipline op te brengen daar naartoe te werken. In de tienerjaren kan dan steeds bewuster geoefend worden om de zelfdiscipline op te brengen een vak op te pakken waar ze wellicht wat minder zin in hebben. Op deze leeftijd kan je dit ook benoemen en hen ondersteunen deze vaardigheid onder de knie te krijgen. Het gaat dan over; hoe kan je jezelf zetten tot het doen van dingen waar je geen zin in hebt. Bijvoorbeeld: zorg dat je de activiteit elke dag op een vast tijdstip doet, maak van een saaie oefening een spelletje, doe het samen met iemand anders, etc.DSCF1908

Voor kinderen die opgegroeid zijn met veel uiterlijke discipline ligt het vaak wat lastiger voor zij weer werkelijk bij hun eigen innerlijke motivatie en dus ook zelfdiscipline kunnen komen. Dit zijn de kinderen die altijd te horen hebben gekregen wat en hoe zij de dingen moeten doen; huiswerk, pianoles, paardrijden, kamer opruimen etc. Zij werken dagelijks vaak een heel programma af. Zij zullen, zodra het maar even kan, de kans waarnemen en niets meer doen. Óf zij hebben zich zo aangepast aan de uiterlijke discipline dat het iets is dat zij volhouden, zonder nog te weten waar hun werkelijke drive zit en waarom ze het doen. Dit zijn de kinderen die vaak eerst één of meerdere jaren moeten “ontscholen” voor zij weer bij hun innerlijke motivatie kunnen komen en vandaaruit ook weer zelfdiscipline en doorzettingsvermogen kunnen ontwikkelen.

Voldoende (zelf)discipline maakt dat je de dingen die je in je leven wilt doen, ook waar kunt maken. Volwassenen zijn daarin uiteraard ook voorbeeld voor het kind. Een kind uit een wat ongedisciplineerd gezin zal meer moeite hebben met het gericht werken aan de zaken die het echt wil, dan een kind dat daglijks merkt dat ouders vanuit innerlijke passie discipline opbrengen om zaken te doen. Ook op scdscf1165hool hebben de volwassenen de taak om deze zelfdiscipline voor te leven: “Oefen jij élke morgen?” vroeg laatst een kind aan mij toen het wat vroeger op school was en mij hoorde studeren.

Gebrek aan (zelf)discipline kan tot onvrede leiden omdat je de dingen die je wilt moeilijk op de grond krijgt. Zoals voor veel dingen geldt, geldt ook hier dat je het nou ook weer niet hoeft te overdrijven; teveel discipline kan enthousiasme en creativiteit doden. Maar een beetje discipline op zijn tijd, daar is niets mis mee!